Temiz Üretim’in Türkiye’deki Son Durumu

Üretimin ülke ekonomilerdeki yeri ve önemi sıklıkla dile getirilir. Belki de görece dile getirilmeyen nasıl bir üretimin gerekliliğidir. Dünya kaynakları hızla tükenirken daha çok tüketim üzerine kurulan büyüme stratejileri, karbon yoğun iş modellerini de beraberinde getirmekte.

Artan kaynak tüketimi yapılırken, bu tüketime karşılık gerçekleştirilen üretimin katma değeri çeşitli toplantılarda konuşulmaya da devam etmekte. Tüm bunlar yaşanırken ülkemizin özellikle de enerjide dışa bağımlılığı giderek artmakta. Enerjide dışa bağımlılığı azaltmak adına ortaya konan çözüm önerileri genellikle “hastalığa mahsus ilaçlar üretmekten*” öteye gidememekte. Peki, sorun ve beraberinde gelmesi gereken çözüm önerisi ne olabilir?

Temiz Üretim’in Türkiye’deki Son Durumu

Ülke ekonomilerin bel kemiği olarak nitelendirilen üretimin “sürdürülebilir” kılınması bu anlamda önemlidir. Üretimin sürdürülebilir kılınması adına son yıllarda umut veren güzel adımlar atılmakta. Özetle, daha çok tüketerek üretmek yerine, daha az girdiyle aynı miktarda üretim yapılması mantığına dayanan temiz üretim bunların başında gelmekte. Daha az enerji, daha az su, daha az kimyasal dolayısıyla daha az çevresel etki ile üretim verimliliği arttırılırken, bunun sonucunda şirketlerin rekabette üstünlükleri de artmakta.

“Ülkemizde ‘temiz üretim’ kavramı ilk kez 1999’da, TÜBİTAK ve Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) tarafından, Bilim Teknoloji Sanayi Tartışmaları Platformu, Temiz Üretim Temiz Ürün Çevre Dostu Teknolojiler Çalışma Grubu Sanayi Sektörü Raporu ile gündeme gelmiş ve bir “temiz üretim merkezi” kurulması önerilmiştir. Ancak, bu kapsamda bir merkezin kurulması için zaman içinde değişik planlamalar yapılmışsa da uygulanamamıştır. Son olarak, geçtiğimiz yıl Nisan ayında 218 sayılı TÜBİTAK Bilim Kurulu’nun kararı gereği TÜBİTAK MAM Çevre Enstitüsü’nün adı Çevre ve Temiz Üretim Enstitüsü olarak değişmiş ve Enstitünün aynı zamanda bir Temiz Üretim Merkezi olarak görev yapmasına karar verilmiştir”.**

Şuanda Temiz Üretim Merkezi olarak görev yapan Çevre ve Temiz Üretim Enstitüsü’nün merkez olarak kalmayıp zaman içerisinde farklı bölgelerde de yerelleştirilmesi VGM’nin gündeminde. Sanayimizin üretim süreçlerinde gerçekleştirecekleri iyileştirmelerin, ülke ekonomimize katkıları düşünüldüğünde, zaman içerisinde “temiz üretimin” zorunlu hale geleceği son derece açıktır. Ki 14 Aralık 2011 Çarşamba günü Resmî Gazete’de yayınlanan “Tekstil Sektöründe Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Tebliği”ne göre;

Kurulu kapasitesi 10 ton/gün üzerinde olan yıkama, ağartma, merserizasyon, haşıllama, baskı, haşıl sökme ve benzeri ön işlem, boyama ve son işlemlerinin gerçekleştirildiği tekstil tesisleri bu Tebliğ hükümlerine tabidir denmekte ve 31 Aralık 2014 tarihine kadar temiz üretime geçme –mevcut en iyi uygulamaları süreçlerinde uygulama- zorunluluğu gelmiştir.

Tebliğ: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111214-6.htm

Yaşanan süreçte temiz üretim konusundaki öncü kamu kurumumuz olan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Verimlilik Genel Müdürlüğü’dür (VGM). Uzun süredir yaptığı çalışmaları yakından takip ettiğimiz VGM, temiz üretim kavramını daha da yaymak adına çeşitli çalışmalar yapmakta. Bunlardan biri de mevcut sanayimize bahsi geçen bu konular hakkında yayın desteği vermek yer almakta. Örneğin VGM temiz üretim konusunda en son olarak Temiz Üretim, Temiz Üretim Araç ve Teknikleri, Verimlilik Genel Müdürlüğünün Temiz Üretim Alanındaki Çalışmaları adlı üç kitap yayımladı. Ayrıca KOBİ’ler İçin Eko-Verimlilik Kılavuzu’nun güncellenmiş 2. Baskısını da yaptı. Eğer temiz üretim konusunda daha fazla bilgi edinip bunu işletmelerinizde uygulamayı düşünüyorsanız bu yayınların incelemenizde ve VGM’yi yakın takibe almanızda fayda var deriz…

* Victor Ananias, Buğday Derneği Kurucusu

** http://ctue.mam.tubitak.gov.tr/tr/haber/temiz-uretim-calismalari-yontem-ve-stratejilerin-belirlenmesi-calistayi

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s